Onder beheer en onderhoud vallen regulier beheer en onderhoud, grote onderhoudsprojecten (inclusief vervangingen), rentelasten, exploitatie Betuweroute en kleine infra en overige projecten. De beheer- en onderhoudskosten hebben onder andere betrekking op in uitvoering zijnde of gerealiseerde aanlegprojecten alsmede op de effecten ontstaan door een hogere intensiteit van het gebruik van het spoorwegnet. Bij de vaststelling van de rijksbijdrage voor het onderhoud spoor wordt rekening gehouden met de inkomsten uit de gebruiksvergoeding. De door ProRail te ontvangen gebruiksvergoeding wordt in mindering gebracht op de door het rijk te subsidiëren uitgaven.

ProRail ontvangt van het ministerie van Verkeer en Waterstaat, middels een beschikking, geld voor het uitvoeren van het beheer en instandhoudingsprogramma op het spoor (inclusief vervangingen). Daarnaast ontvangt ProRail van de vervoerders een gebruiksvergoeding. Verkeer en Waterstaat verantwoordt de uitgaven op artikel 13.02 van het infrastructuurfonds.

In het onderhoudsbudget wordt een onderscheid gemaakt tussen: regulier onderhoud, grote onderhoudsprojecten, rentelasten, exploitatie Betuweroute en kleine Infra en overige projecten. Indachtig de kabinetsreactie op het IBO Beleid en Onderhoud om extra comptabele informatie te verstrekken, is hieronder een verdeling gegeven.

Hier naast staande tabel geeft inzicht in de opbouw van ontvangsten en uitgaven betreffende beheer en onderhoud van ProRail. Alle bedragen zijn inclusief BTW opgenomen. De uitgaven voor Railverkeersleiding en het verkenningenprogramma worden met ingang van 2008 verantwoord onder artikel 13.02, omdat deze uitgaven integraal onderdeel uitmaken van het beheerplan ProRail.

De in de tabel genoemde bedragen zijn nodig om de prestaties zoals opgenomen in het beheerplan 2008 te realiseren. Het beheerplan bevat indicatoren (grenswaarden) voor:

• de beschikbaarheid en betrouwbaarheid van de railinfrastructuur,
• de reinheid, sociale veiligheid en toegankelijkheid van transfervoorzieningen
• de kwaliteit van de bijsturing, de capaciteitsverdeling en de informatievoorziening    

Daarnaast bevat het beheerplan richtwaarden voor klanttevredenheid, benutting, veiligheid en efficiency. De in het beheerplan opgenomen grenswaarden behoeven instemming van de minister. Ook is in het beheerplan de visie van de klanten van ProRail op de indicatoren opgenomen.

Hieronder is schematisch een nadere toelichting gegeven op het reguliere onderhoud spoorwegen. Het betreft de procentuele verdeling van het totale budget (voor het jaar 2009) dat bestemd is voor regulier onderhoud. Gezien het het grote aandeel van het reguliere onderhoud in het totaal van het beheer en onderhoud is hieronder een nadere verdeling weergegeven.

De post grote onderhoudsprojecten bestaat voornamelijk uit het vervangen van de bovenbouw. De desbetreffende projecten worden op de projectbladen in hoofdstuk 5 nader toegelicht.

Het betreft hier de rentelasten op het vreemd vermogen van ProRail. De onderliggende leningen worden aangehouden bij het ministerie van Financiën.

Het betreft hier de kosten die verband houden met de ingebruikname en vernieuwing van de Betuweroute.

Onder deze post wordt naast het grootste deel van de Punctualiteits/capaciteitsknelpunten tweede fase Herstelplan Spoor een aantal belangrijke kleinere projecten separaat inzichtelijk gemaakt.